Yavuz Sultan Selim’in Eşsiz Beyiti, Kulağındaki Küpesi ve Hikayesi


Arada bir abimle bana bir eskiler aşkı gelir..Bir dönem Osmanlıcayla öyle haşır neşir idim ki görseniz adeta küçük Bülent Ersoy :D

Şu sıralar yine Osmanlıca ile pek haşır neşirim.Araştırıyorum,notlar alıyorum.Fevkeladenin fevki anlayacağınız:P

Espriler bir yana, beyitler ki başımızın tacı.. Bugün çok güzel bir Yavuz Sultan Selim beyitine rastladım.Beyitin özelliği soldan sağa ve yukardan aşağı her satırında aynı dizeleri içermesi,bu şekildeki ilk beyit olduğu söyleniyor.. Hikayesi de hayli güzel:

Yavuz Sultan Selim henüz Trabzonda Şehzade iken,satranç oyununa merak salar ve hayli de ustalaşır.Zira o dönemde İran’da satranç oyunu baya popülerdir.Şehzade Selim çapulcu bir giyimle,derviş kılığına bürünerek İran’a gider.Bir handa oyun oynar.Sonrasında önüne geleni de devirir.Günler geçer Deviş Selim satrançta nam yapar..

Bu nam İran Şah’ı İsmail’in kulağına çalınır.Derviş’i huzuruna getirtir.Otururlar satranç oyununun başına.Şah ilk oyunda Derviş’i hiç zorlanmadan alt eder.Tabi şah şaşkın,bunca ünü yayılan Derviş bu kadar acemice hatalar yaparak nasıl yenilebilir ki? Bunda bir bit yeniği olacağı düşüncesi ile bir oyun daha ister.

Şah’ın oyun tarzını görmek için ilk oyunda bilerek yenilen Selim,ikinci oyunda tam aksi Şah’ı çok hızlıca mat eder.Şah sinirlenir,aralarında şu şekilde bir diyalog vuku bulur:

-Derviş! Hiç şahlar mat edilir mi?
-Şahların mat edilmeyeceği danışıklı dövüşünü bilseydim,elbette benim de tavrım ona göre olurdu..

Şah bu söze sinirlenir, tokadı Selim’in yüzüne aşk eder.Fakat sonuçta karşısındaki de aklı yarım bir gezgindir.Bir kese altın verip yollanmasını emreder.Şehzade Selim tam Şah’ın huzurundan ayrılırken bu beyiti söyler:

Sanma şâhım herkesi sen sâdıkâne yâr olur
Herkesi sen dost mu sandın belki ol ağyâr olur
Sâdıkâne belki ol bu âlemde dildâr olur
Yâr olur ağyâr olur dildâr olur serdâr olur.

Yukardan aşağı okunduğunda da aynı olması şu şekildedir:

sanma şâhım__/herkesi sen_____/sadıkâne____/yâr olur
herkesi sen___/dost mu sandın__/belki ol_____/ağyâr olur.
sadıkâne____/belki ol_________/âlemde_____/serdâr olur
yâr olur_____/ağyâr olur______/serdâr olur__/dîdâr olur…

Anlamı ise şudur:

şahım sen herkesi sadık bir yar olur sanma,
herkesi sen dost mu sandın belki o düşman olur,
sadık olan belki dünyada padişah olur,
sevgili olur, düşman olur, padişah olur, sevdiceğin güzel yüzü olur…

Ayrıca küpesiyle meşhur entel Osmanlı padişahının o tokatın acısını unutmamak için, kulağına o ünlü küpesini taktığı rivayet olunuyor.(bkz:”Kulağına küpe olmak”)

Bu tip hikayeleri sevdiğim için paylaşmak istedim,beğenmiş olmanızı umuyorum.

Keyifli günler..

About these ads

Yavuz Sultan Selim’in Eşsiz Beyiti, Kulağındaki Küpesi ve Hikayesi” üzerine bir düşünce

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logo

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook photo

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ photo

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s